"...Η Άρτα νομίζω ότι έχει πάρα πολλά να δώσει..."

ΤΣΙΛΙΠΑΚΟΥ: «Η Άρτα έχει φοβερό πλούτο τον οποίο κανείς, αν δεν ζήσει στην πόλη, δεν το ξέρει".

Πλούσιος ο απολογισμός, αλλά και αρκετά παραγωγικός

Εκδήλωση με  θέμα: «Το έργο της 18ης Εφορείας  Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Άρτας – Πρέβεζας κατά το έτος 2011. Ο άξονας του ΕΣΠΑ» πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου και ώρα 7.30 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του Πνευματικού Κέντρου «Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος» από την 18η ΕΒΑ και την Ι.Μ. Άρτας. 


Ομιλήτρια στην εκδήλωση ήταν η προϊσταμένη της Εφορείας κ. Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Δρ. Αρχαιολόγος και την παρακολούθησαν μεταξύ άλλων ο Μητροπολίτης Άρτας Ιγνάτιος, ο Δήμαρχος Αρταίων Γ. Παπαλέξης, ο Γ.Γ. του Δήμου Γ. Νάκας, ο πρόεδρος του παραρτήματος Άρτας του Ερυθρού Σταυρού Γ. Βασιλείου, ο πρόεδρος του Μ/Φ Συλλόγου «Σκουφάς» Γ. Κουτσούμπας, δημοτικοί σύμβουλοι και εκπρόσωποι φορέων. 

Την εκδήλωση άνοιξε η Μικτή Χορωδία Εθνικής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Άρτας - η οποία κανονικά ήταν να εμφανιστεί στο τέλος - μετά από μια μικρή τροποποίηση που έγινε στο πρόγραμμα, εξαιτίας της αναπάντεχης διακοπής ρεύματος που σημειώθηκε χθες βράδυ σε μεγάλο τμήμα του νομού και διήρκησε περίπου μισή ώρα.

Ο Μητροπολίτης κ.κ. Ιγνάτιος συνεχάρη την κυρία Τσιλιπάκου γι’ αυτή την ωραία - όπως τη χαρακτήρισε - εκδήλωση και ευχήθηκε αυτή να γίνει αφορμή ώστε όλοι οι τοπικοί παράγοντες να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο για την εξασφάλιση πόρων, για την αποκατάσταση και ανάδειξη των μνημείων προβάλλοντας έτσι την ίδια την πόλη και τον πολιτισμό της περιοχής.

Η εκδήλωση είχε και το χαρακτήρα του αποχαιρετισμού, αφού η κυρία Τσιλιπάκου, όπως ανακοίνωσε η ίδια χθες, μετατίθεται  στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης όπου θα αναλάβει τη διεύθυνση. Την κυρία Τσιλιπάκου θα διαδεχτεί στη θέση της Προϊσταμένης, η κυρία Βαρβάρα Παπαδοπούλου.

 «Είναι ένα απολογισμός και ένας αποχαιρετισμός. Δηλαδή έχει κλείσει ένας κύκλος σύντομος μεν αλλά πιστεύω αρκετά παραγωγικός. Από μένα έγινε με μεγάλη διάθεση και θέληση και πολλή δουλειά, οπότε από αύριο θα αναλάβω τα καθήκοντά μου στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού ως Διευθύντρια εκεί» είπε σε δηλώσεις της η κυρία Τσιλιπάκου. Χαρακτήρισε πολύ καλή τη συνεργασία που είχε με τους τοπικούς φορείς. «Γι’ αυτό και τους καλώ, για να τους αποχαιρετίσω, αυτή η εκδήλωση είναι ένας απολογισμός και συμπτωματικά είναι και αποχαιρετισμός» ανέφερε. 

Για το τι θα ήθελε να κρατήσει ως ανάμνηση από την Άρτα είπε: «Η ίδια η πόλη έχει φοβερό πλούτο τον οποίο κανείς, αν δεν ζήσει στην πόλη, δεν το ξέρει. Συνήθως επισκιάζεται από άλλες πόλεις, παραθαλάσσιες, ορεινές. Όλες οι πόλεις της Ελλάδας είναι όμορφες αλλά επισκιάζεται η Άρτα. Νομίζω ότι έχει πάρα πολλά να δώσει και αν βρεθούν άνθρωποι που φροντίσουν να αναδείξουν τα μνημεία της είτε από το Υπουργείο Πολιτισμού είτε από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, νομίζω ότι δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από κανένα άλλο, ας το πούμε, τουριστικό ή πολιτιστικό κέντρο».

Η κυρία Τσιλιπάκου αναφέρθηκε στα έργα που είναι ενταγμένα στο ΕΣΠΑ, ξεκινώντας με αυτό της αποκατάστασης, συντήρησης και ανάδειξης του μεσαιωνικού κάστρου της Άρτας που ολοκληρώθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του. Συγκεκριμένα ανέφερε: «Είναι ένα απ’ τα μεγαλύτερα έργα, τουλάχιστον της Υπηρεσίας μας, και λόγω του προϋπολογισμού, πέρα από την αξία που έχει για τους Αρτινούς. 

Ξεκίνησε τον Ιούλιο και στην ουσία το μεγαλύτερο μέτρο ολοκληρώθηκε μέχρι το Δεκέμβριο, όλοι οι καθαρισμοί στο εσωτερικό. Παρόλο που ήταν το εργοτάξιο, το κάστρο ήταν ανοιχτό όλο αυτό το διάστημα, δεν το κλείσαμε και αν έχετε πάει πολλοί, θα είδατε τα αποτελέσματα. Δηλαδή πλέον φαίνεται το τείχος σε όλη του την πορεία, που δεν φαινόταν. 

Και εμείς έχουμε εκπλαγεί. Ειδικά σε ορισμένα σημεία δεν υπήρχε πρόσβαση, απ’ ότι είπαν οι παλαιότεροι, επί 35 χρόνια. Δηλαδή πέρα από τα χόρτα που φυτρώνουν σε διάφορα σημεία κατά τόπους και έχουμε κάποια ορατότητα του τείχους, σε ένα μεγάλο τμήμα του δεν υπήρχε καν πρόσβαση και ήταν εντελώς καλυμμένο. Αποκαλύφθηκαν στοιχεία που δεν τα ξέραμε. Οπότε έχει γίνει αυτή η δουλειά στο κάστρο και θα συνεχιστεί. 

Μετά έχουμε το έργο της Μονής Βλαχέρνας που είναι ένα μοναστηριακό συγκρότημα και αναλαμβάνουμε την αποκατάσταση των κελιών. Είναι δυτικά και ανατολικά. Και έχουν γίνει καθαρισμοί. Έχουν γίνει εργασίες αρκετές. Δρομολογούνται όλα με βάση συγκεκριμένες διαδικασίες, νομοθεσία, είναι πάρα πολύ προσεκτικά τα βήματα, δεν γίνονται δηλαδή βεβιασμένα και βέβαια επικεντρωνόμαστε και στην ποιότητα. Δηλαδή ό,τι κάνουμε να υπάρχει ποιότητά στο έργο μας. 

Και παράλληλα είναι το έργο της Κορωνησίας όπου επίσης θα αποκατασταθούν τα κτίσματα και το καθολικό του ναού επίσης το οποίο και αυτό προχωράει. Στην ουσία αυτά τα δύο ξεκίνησαν από το Σεπτέμβριο και σταδιακά βρίσκαμε και το προσωπικό γιατί υπάρχει και δυσκολία στην εξεύρεση εξειδικευμένου προσωπικού. Η δικιά μου τουλάχιστον επιθυμία είναι να τελειώσουν τουλάχιστον τα δύο μικρά έργα εντός του 2012 αλλά αυτό εξαρτάται πλέον από τους επόμενους».

Ακολουθεί η ομιλία της κυρίας Τσιλιπάκου.

ΕΡΓΟ 18ΗΣ  Ε.Β.Α.

Στις 3 Ιανουαρίου του 2011 αναλάβαμε τη Διεύθυνση της 18ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Άρτας – Πρέβεζας μετά από κρίση και σχετική υπουργική απόφαση. Πρωταρχικό μας μέλημα ήταν να ενημερωθούμε σχετικά με τα προβλήματα αφενός των μνημείων και αφετέρου της τοπικής κοινωνίας σε σχέση με τη διαχείριση των μνημείων προκειμένου να σχεδιάσουμε και στη συνέχεια να υλοποιήσουμε ένα πρόγραμμα δράσης προσαρμοσμένο στην παρούσα συγκυρία, οικονομική, κοινωνική, εργασιακού περιβάλλοντος ώστε αυτό να καθίσταται άμεσης προτεραιότητας, ρεαλιστικό και υλοποιήσιμο.
 
Πρωταρχικό στοίχημα  σε συνεργασία με τις αρμόδιες Διευθύνσεις του ΥΠΠΟΤ και την Περιφέρεια ήταν και η τυπική ολοκλήρωση της διαδικασίας ένταξης των τριών έργων στο στο Ε.Π. Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας-Ηπείρου 2007-2013, ΠΕΠ  Ηπείρου και στη συνέχεια η μεθόδευση για την έκδοση των απαιτούμενων διοικητικών πράξεων για την απρόσκοπτη υλοποίηση των έργων μέσω προσλήψεων του απαιτούμενου εξειδικευμένου προσωπικού.
 
Παράλληλα προχωρήσαμε στην καταγραφή των προβλημάτων και των θεμάτων που κρίνονταν ως άμεσης προτεραιότητας για την οργάνωση της Υπηρεσίας, την κατανομή και ανακατανομή καθηκόντων στο προσωπικό για την εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία της, την τακτοποίηση του αρχείου, την οργάνωση και βελτίωση των υποδομών, τα θέματα ασφαλείας και ανάδειξης  μουσείων και αρχαιολογικών χώρων, την τακτοποίηση εκκρεμών υποθέσεων, την καθιέρωση άμεσης εξυπηρέτησης του κοινού με γνώμονα πάντα την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
 
Κατανοώντας τη δυσχερή οικονομική κατάσταση την οποία όλοι ζούμε επιχειρήσαμε επαφές με τους φορείς της Αυτοδιοίκησης, τις Ιερές Μητροπόλεις, τους Πολιτιστικούς Συλλόγους και τις Κινήσεις Πολιτών προκειμένου από κοινού να εργαστούμε για την ανάδειξη των μνημείων ζητώντας τη συμβολή τους σε θέματα καθαριότητας, ευπρεπισμού και χρηματοδότησης προτεινόμενων από την Υπηρεσία μας δράσεων.
 
Στη συνέχεια θα αναφερθούμε στις σημαντικότερες επιμέρους δράσεις της Υπηρεσίας μας κατά το έτος 2011 προκειμένου να τις καταστήσουμε γνωστές στο ευρύ κοινό και με την ευκαιρία να αποδώσουμε τις ευχαριστίες μας σε όλους όσους με οποιονδήποτε τρόπο συνέδραμαν στο έργο μας.      

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ:

1. 18 Μαΐου, Διεθνής Ημέρα Μουσείων: Με την οικονομική συμβολή του Δήμου Αρταίων η Εφορεία μας συμμετείχε στον εορτασμό με το άνοιγμα ενός μνημείου – μουσείου, του Κάστρου της Άρτας που αποτελεί το κατεξοχήν σημείο αναφοράς ανακαλώντας τη συλλογική μνήμη της πόλης διαχρονικά. Επιλέχτηκε μια εκδήλωση λόγου και τέχνης, αρχικά προγραμματισμένη για να πραγματοποιηθεί στο ίδιο το Κάστρο της Άρτας. 

Λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών φιλοξενήθηκε τελικά στην αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσικοφιλολογικού Συλλόγου «Σκουφάς». Στο πρώτο μέρος παρουσιάσαμε τη μελέτη του έργου «Αποκατάσταση, συντήρηση και ανάδειξη Μεσαιωνικού Κάστρου Άρτας» που εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ και των εργασιών που επρόκειτο να ξεκινήσουν άμεσα. Στο δεύτερο μέρος το κοινό απόλαυσε μελωδίες της Μεσογείου από το μουσικό δίδυμο των αδελφών Βουγιουκλή.
 
2. Πανσέληνος Αυγούστου: Στα πλαίσια της καθιερωμένης πια εορταστικής πανελλήνιας εκστρατείας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού η Εφορεία μας πρότεινε στη συναρμόδια ΛΓ΄ ΕΠΚΑ τη διοργάνωση κοινής μουσικής εκδήλωσης στις 13 Αυγούστου στο Κάστρο της Άρτας με θέμα: «Το φεγγάρι στο… Κάστρο. Από την αρχαία οχύρωση στη μεσαιωνική» με το τρίο «Μελωδίες της Ανατολικής Μεσογείου». Εκπονήθηκαν ειδικά για το σκοπό αυτό αφίσα και ενημερωτικό έντυπο με το ιστορικό του Κάστρου και το πρόγραμμα της συναυλίας που διανεμήθηκε στο κοινό.
 
3. 17 Αυγούστου: Η Εφορεία μας συνδιοργάνωσε με τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Πρέβεζα» μουσική εκδήλωση στον προμαχώνα Βρυσούλα της Πρέβεζας στη μνήμη του σκηνοθέτη και συνθέτη Σπύρου Παππά στα πλαίσια του εορτασμού της δεκαπεντάχρονης παρουσίας του Συλλόγου. Εκπονήθηκε ειδικά για το σκοπό αυτό ενημερωτικό έντυπο για το μνημείο και την εκδήλωση.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ:
Φωνές Νερού Μυριάδες. 6-9 Οκτωβρίου 2011:  
 
1. Η Εφορεία μας με πρωτοβουλία της και σε συνεργασία με τη ΛΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων συμμετείχε στην Πανελλήνια Εκστρατεία Περιβάλλον και Πολιτισμός 2011, Φωνές νερού Μυριάδες, του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, η οποία απευθυνόταν τόσο σε μαθητές Α΄ θμιας και Β΄ θμιας Εκπαίδευσης, όσο και σε ομάδες ενηλίκων με στόχο την ευαισθητοποίηση σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και του μνημειακού πλούτου. 

Για το σκοπό αυτό οργανώθηκαν εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τους μαθητές με θέμα το Ιστορικό Γεφύρι της Άρτας και εκπονήθηκε ενημερωτικό έντυπο με τίτλο «Άραχθος – Γεφύρι, Σχέση Διαχρονική», το οποίο διανέμονταν στους επισκέπτες κατά τη διάρκεια του τετραημέρου (αρχαιολόγοι Μ. Χαλκίτη, Α. Αγγέλη, Λ. Παπαστράτου, γραφίστρια Ρ. Βλαχοπούλου).
 
2. Η Εφορεία μας στα πλαίσια της ανωτέρω εκστρατείας οργάνωσε άλλη μια δράση αυτή τη φορά στο χώρο της Γλυπτοθήκης της Παρηγορήτισσας που άνοιξε τις θύρες της για το σκοπό αυτόν με θέμα:  Το Νερό στη Χριστιανική Σκέψη και Ζωή:«Ύδωρ ζωοποιόν-ύδωρ καθαρτήριον», «Νερό πηγή ζωής, νερό αναγεννητικό». Κύριο θεματικό έκθεμα αποτέλεσε τμήμα μαρμάρινης λεκάνης βαπτίσματος παλαιοχριστιανικών χρόνων. Για το σκοπό αυτό εκπονήθηκε ενημερωτικό έντυπο από την ομιλούσα και πραγματοποιήθηκαν ξεναγήσεις κατόπιν συνεννόησης σε σχολεία και ομάδες ενηλίκων στο χώρο της Γλυπτοθήκης (αρχαιολόγος Ε. Μπαλάσκα).

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ
 
•ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΚΑΤΑΛΟΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΥΤΟΥ
1.Ηλεκτρονική καταγραφή χαρτών σχεδίων
2.Ηλεκτρονική καταγραφή φακέλων μνημείων
3.Ηλεκτρονική καταγραφή αρχείου φωτογραφιών Π. Ε. Πρέβεζας
4.Δημιουργία καταλόγου με τα μνημεία – αρχαιολογικούς χώρους Π. Ε. Άρτας – Πρέβεζας
5.Δημιουργία καταλόγου των μνημείων κατά Μητρόπολη
6.Απογραφή και ηλεκτρονική καταγραφή των μελετών αποκατάστασης – συντήρησης. Αναζήτηση μη υπαρχόντων μελετών από φορείς και μελετητές
7.Δημιουργία ηλεκτρονικού φωτογραφικού αρχείου
8.Αναζήτηση από τις αντίστοιχες Υπηρεσίες και δημιουργία φακέλου κτηματολογίου και υποθηκοφυλακείου των ακινήτων του ΥΠ.ΠΟ.Τ.

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ – ΜΗΧΑΝΟΡΓΑΝΩΣΗ
1.Επέκταση δικτύου ΙΝΤΕΡΝΕΤ
2.Δημιουργία δικτύου υπολογιστών
3.Εγκατάσταση προγράμματος μισθοδοσίας, αποθήκης

•ΑΣΦΑΛΕΙΑ – ΠΥΡΑΣΦΑΛΕΙΑ
1.Ετήσια συντήρηση συστήματος συναγερμού Παρηγορήτισσας
2.Προμήθεια νέων πυροσβεστήρων σε μνημεία της Άρτας και της περιοχής της.
3.Αναγόμωση υπαρχόντων πυροσβεστήρων σε μνημεία της Άρτας και της περιοχής της.

•ΕΥΠΡΕΠΙΣΜΟΣ – ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ
ΓΛΥΠΤΟΘΗΚΗ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑΣ
1.Αντικατάσταση λαμπτήρων
2.Τοποθέτηση σκιάστρου στο τρίλοβο παράθυρο
3.Διερεύνηση – έρευνα αγοράς για τη μελέτη και εγκατάσταση συστήματος κλιματισμού

ΑΝΑΔΕΙΞΗ - ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ - ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΙ – ΑΠΟΨΙΛΩΣΕΙΣ
 
1.Σε συνεργασία και με την τεχνική υποστήριξη του Δήμου Αρταίων πραγματοποιήθηκαν καθαρισμοί και αποψιλώσεις στο Κάστρο της Άρτας, στο Ιμαρέτ και στο μοναστηριακό συγκρότημα της Παντάνασσας. Παράλληλα η Υπηρεσία μας προέβη με το προσωπικό της και σε συνεργασία με τις Ι. Μητροπόλεις σε καθαρισμούς των επισκέψιμων μνημείων της πόλης της Άρτας και της περιοχής της.
 
2.Η Υπηρεσία μας με χρηματοδότηση του Τ.Α.Π.Α. προέβη σε καθαρισμούς και αποψιλώσεις στους σημαντικότερους και με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα αρχαιολογικούς χώρους της Π. Ε. Πρέβεζας και ειδικότερα στα βυζαντινά μνημεία της Νικόπολης και στο μεσαιωνικό Κάστρο της Πάργας.

ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ - ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΜΕΣΩ Τ.Α.Π.Α.
 
1. Προτάσεις της Εφορείας μας για συμμετοχή της σε:
α. Παραγωγή πωλητέων ειδών που θα διατίθενται στο Μουσείο Παρηγορήτισσας
β. Εκπόνηση ενημερωτικών πινακίδων σε επιλεγμένα σημεία - μνημεία Π. Ε. Άρτας – Πρέβεζας
γ. Έκδοση καρτών
2. Επαφές με νέα Πρόεδρο του Δ.Σ. του Τ.Α.Π.Α. και σχετικές ενέργειες για διάφορα θέματα αναβάθμισης του Μουσείου της Παρηγορήτισσας – Γλυπτοθήκης και την οργάνωση πωλητηρίου.

•ΕΚΘΕΣΕΙΣ
 
Πρόταση για συμμετοχή της Εφορείας μας στην Έκθεση «ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ» στις Η.Π.Α. με ειδική αναφορά στο Δεσποτάτο της Ηπείρου και την Άρτα
ΕΛΕΓΧΟΣ - ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΙΝΗΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑΣ
     
Ξεκίνησε ο έλεγχος, η καταγραφή, η τακτοποίηση και η εκπόνηση ηλεκτρονικής καρτέλας για τα κινητά ευρήματα του Μουσείου Παρηγορήτισσας με στόχο την προστασία και ασφάλεια καθώς και τη δυνατότητα αναζήτησής τους σε περίπτωση κλοπής. Φωτογραφήθηκαν και καταγράφηκαν ηλεκτρονικά σε πρώτη φάση 186 μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη – επιγραφές.

ΕΠΙΒΛΕΨΕΙΣ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΩΝ - ΑΝΑΣΤΗΛΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

1. ΜΟΝΗ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ, ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ:  Το καθολικό ανοικοδομήθηκε εκ βάθρων από Πραμαντιώτες μαστόρους το 1827 και φέρει αγιογραφίες δύο φάσεων του 19ου αι. Πρόκειται για τρίκλιτη θολοσκεπή βασιλική με επτάπλευρη αψίδα, νάρθηκα – γυναικωνίτη στον όροφο, δίρριχτη πλακοσκεπή στέγη με τις χαρακτηριστικές αποτμήσεις στην ανατολική και δυτική πλευρά και προστώο μπροστά στη νότια είσοδο. Οι περίβολοι και τα κελιά της μονής είναι κτίσματα του 1858 και 1863. Τόσο ο ναός, αλλά κυρίως το συγκρότημα των κελιών δέχθηκαν διαδοχικές επεμβάσεις από τη δεκαετία του 1950 κι εξής που αλλοίωσαν την αρχική τους μορφή. 

Οι εργασίες αποκατάστασης που πραγματοποιούνται στο συγκρότημα με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα «ΠΙΝΔΟΣ» και τον ανάδοχο Σπυρίδωνα Σαλούκο, πολιτικό μηχανικό, υλοποιούν εγκεκριμένη από το Υπουργείο Πολιτισμού μελέτη που εκπόνησε το 1997 ο πολιτικός μηχανικός Πέτρος Κατσούδας. 

Οι ανωτέρω εργασίες είχαν ξεκινήσει πριν από την ανάληψη των καθηκόντων της ομιλούσας και η Υπηρεσία μας κατόπιν ενημέρωσης από τη Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Αρταίων τον Ιούλιο του 2011 (κ. Μπόμπορη) ανέλαβε την επίβλεψη των εργασιών αποκατάστασης του ναού, στη φάση της ολοκλήρωσης των αρμολογημάτων δίνοντας τις απαιτούμενες οδηγίες για την προστασία του μνημείου και την αποφυγή φθορών κατά την υλοποίηση του έργου.  Οι εργασίες αποκατάστασης της στέγης και του περιβάλλοντος χώρου του ναού θα συνεχιστούν το τρέχον έτος.
 
2. ΥΠΑΠΑΝΤΗ, ΛΕΠΙΑΝΑ. Μονόχωρος ναός με αγιογραφίες 18ου αι. και νεωτερικό τέμπλο. Πραγματοποιήθηκε με φροντίδα της Εκκλησιαστικής Επιτροπής αντικατάσταση των φθαρμένων νεωτερικών θυρών με νέες ξύλινες κατόπιν σχεδίου και υποδείγματος που δόθηκε από την Υπηρεσία μας και επισκευάστηκε ερειπωμένο τμήμα του βόρειου περιβόλου του ναού από ξερολιθιά.
 
3. ΖΩΟΔΟΧΟΣ ΠΗΓΗ, ΑΓΝΑΝΤΑ. Πρόκειται για μονόχωρο ναό 19ου αι. με πεντάπλευρη αψίδα και μεταγενέστερο νάρθηκα σε χαμηλότερο επίπεδο στέγασης. Πραγματοποιήθηκαν κατόπιν οδηγιών της Υπηρεσίας μας εργασίες καθαρισμού των τοιχοποιιών και αρμολογήματα με συμβατά παραδοσιακά υλικά.
 
4. ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΠΡΥΩΝΗ, ΝΕΟΧΩΡΑΚΙ. Βυζαντινός ναός, αρχικά τρίκλιτος σταυρεπίστεγος του 1238 που δέχθηκε εκτεταμένη ανακαίνιση το 1867 με αγιογραφίες του Σαμαριναίου ζωγράφου Αθανασίου φιλοτεχνημένες το 1873. Αποκαταστάθηκε από συνεργείο της Υπηρεσίας μας τμήμα του ερειπωμένου  περιβόλου του ναού από ξερολιθιά.
 
5. ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΟΡΑΚΟΝΗΣΙΩΤΙΣΣΑ, ΑΡΤΑ. Μεταβυζαντινός ναός 19ου-20ου αι. στη θέση παλαιότερου πιθανότατα 14ου αι. Αντικαταστάθηκε η νεωτερική στέγη του ναού με βυζαντινού τύπου κεραμίδια, αποκαταστάθηκε το λίθινο γείσο και στερεώθηκαν οι τοιχοποιίες αυτού, καθ’ υπόδειξη της Υπηρεσίας μας.
 
6. ΚΟΚΚΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΒΕΛΕΝΤΖΙΚΟ. Βρίσκεται στην τοποθεσία «Τέμπλες»  του οικισμού Ασφακερό και αποτελεί μετόχι της μονής Παναγίας Ροβέλιστας, αφιερωμένο στην Παναγία με την επωνυμία Κόκκινη Εκκλησιά. Ο ναός στην αρχική του μορφή ήταν μονόκλιτος τρίκογχος με πεντάπλευρους χορούς και αψίδα ιερού, στεγασμένος με ξύλινη δίρριχτη στέγη που καλυπτόταν αρχικά με λιθόπλακες. 

Χρονολογείται σύμφωνα με την κτιτορική επιγραφή που βρίσκεται εντοιχισμένη στη νότια εξωτερική τοιχοποιία του ναού το έτος 1611/12. «+ΕΤΟΥC ΖΡΚ (7120-5509/8=1611/12) ΠΑΝΙΚΟΔΟΜΙΘΗ Ο ΘΕΙΟΣ ΝΑΟΣ / ΤΙC Θ(ΕΟΤΟ)ΚΟΥ ΔΙΑ ΚΟΠΟΥ Κ(ΑΙ) ΕΞΟΔΟΥ ΚΥΡΟΥ ΘΕΟΚΛΙΤΟΥ / ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ Κ(ΑΙ) ΔΙΑ CΗΝΔΡΟΜΗΣ ΡΑΦΑΗΛ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ» 

Το αρχικό ασβεστοκονίαμα στην εξωτερική τοιχοποιία διασώθηκε σε αρκετά σημεία και είναι ροδόχρωμο λόγω της προσθήκης κεραμάλευρου. Η εντύπωση που δημιουργούσε το έγχρωμο αυτό κονίαμα φαίνεται ότι έδωσε και την ονομασία στο ναό Κόκκινη Εκκλησιά.
 
Ο ναός είχε υποστεί αρκετές επεμβάσεις στο παρελθόν που αλλοίωσαν την αρχική του μορφή με μεγαλύτερη εκείνη της προσθήκης ακαλαίσθητου ογκωδέστατου νάρθηκα, περιμετρικού διαζώματος από οπλισμένο σκυρόδεμα στην έδραση και τη στέψη των τοιχοποιιών, κάλυψη ανωδομής αψίδων με πλάκα οπλισμένου σκυροδέματος, αντικατάσταση της λίθινης κάλυψης της στέγης με κεραμίδι, ανακατασκευή δαπέδου με νεωτερικά πλακίδια, επίχριση και ανακατασκευή τοιχοποιιών με σύγχρονα υλικά,  τοποθέτηση μεταλλικών κουφωμάτων.
 
Σύμφωνα με εγκεκριμένη μελέτη που εκπονήθηκε από το Γραφείο Μελετών Φωτεινή Βλαχάκη και Συνεργατών με σύμβουλο τον κ. Γεώργιο Τσιρώνη, αρχιτέκτονα μηχανικό οι εργασίες αποκατάστασης στο ναό πραγματοποιήθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος τους κατά το έτος 2011, από τον ανάδοχο Αθανάσιο Κρεμπούνη, πολιτικό μηχανικό και τους συνεργάτες του με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα «ΠΙΝΔΟΣ» και την επίβλεψη της Υπηρεσίας μας.
 
Κατεδαφίστηκε ο νεωτερικός νάρθηκας, καθαιρέθηκαν οι περιμετρικές δοκοί από οπλισμένο σκυρόδεμα στη θεμελίωση και στη στέψη των τοίχων με αδιατάρακτη κοπή, απομακρύνθηκαν τα νεωτερικά κονιάματα και επιχρίσματα και συμπληρώθηκαν – αποκαταστάθηκαν με παραδοσιακά συμβατά υλικά. 

Μετά την αποξήλωση των επιχρισμάτων για την εξυγίανση της τοιχοποιίας αποκαλύφθηκαν και αποκαταστάθηκαν στην αρχική τους μορφή όλα τα αρχιτεκτονικά στοιχεία στο εσωτερικό του ναού, τα οποία είχαν αλλοιωθεί από τις επεμβάσεις. Κατασκευάστηκε νέα στέγη με ειδική μόνωση και κάλυψη από πλακοειδείς τοπικούς λίθους και στις κόγχες μετά την αφαίρεση της νεωτερικής κάλυψης από πλάκα σκυροδέματος με διαμόρφωση και συμπλήρωση των λίθινων γείσων. 

Το δάπεδο αποκαταστάθηκε με ακανόνιστες τοπικές λιθόπλακες. Πραγματοποιήθηκε κατασκευή αποστραγγιστικής τάφρου, περιμετρική πλακόστρωση εξωτερικά του ναού με διαμόρφωση κλίσεων για τα νερά της βροχής και τοποθέτηση υποδομής για ηλεκτροφωτισμό. Οι εργασίες θα ολοκληρωθούν το τρέχον έτος.

ΑΥΤΟΨΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ – ΕΓΚΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΣΕΙΡΑ ΜΝΗΜΕΙΩΝ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ
 
Ν. ΑΡΤΑΣ:
1.ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΤΣΟΥΡΗ
2.ΜΟΝΗ ΚΑΤΩ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
3.ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΔΙΑΣ
4.ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΓΕΦΥΡΑΣ
5.ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ – ΑΓΙΟΣ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΣ
6.ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΡΟΔΑΥΓΗΣ
7.ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΚΑΣ
8.ΚΟΙΜΗΣΗ ΕΛΕΟΥΣΑΣ ΑΡΤΑΣ
9.ΜΟΝΗ ΣΕΛΤΣΟΥ
10.ΜΟΝΗ ΜΕΓΑΛΟΧΑΡΗΣ
 
Ν. ΠΡΕΒΕΖΑΣ:
11.ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ
12.ΑΓΙΟΣ ΔΟΝΑΤΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΧΩΡΙ
13.ΠΑΝΑΓΙΑ, ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΟ
14.ΜΟΝΗ ΖΑΛΟΓΓΟΥ
15.ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΚΥΨΕΛΗ
16.ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΚΟΖΙΛΗΣ
17.ΜΟΝΗ ΑΓΙΑΣ ΠΕΛΑΓΙΑΣ ΚΑΣΤΡΟΣΥΚΙΑΣ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥ ΩΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ:
 
ΓΕΦΥΡΙ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΥ στον Κάμπο Θεσπρωτικού Πρεβέζης: Πρόκειται για μικρό μονότοξο λιθόκτιστο γεφύρι που κατά την παράδοση οικοδομήθηκε με τη φροντίδα του αρματωλού Λούρου – Λάκκας, καπετάν Τζοβάρα, το 1787. Παλαιότερα βρισκόταν επί του χειμάρρου της Λάκκας Σούλι, στην παλαιά οδό με την οποία επικοινωνούσε το Θεσπρωτικό (Λέλοβα) με τα ανατολικά χωριά της περιοχής.

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣ ΕΓΚΡΙΣΗ
 
1. «ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΟΥΛΙΣΤΑΣ – ΠΑΝΑΓΙΑΣ Δ. ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑΣ.
Πρόκειται για τρίκλιτη θολοσκεπή βασιλική με νάρθηκα-γυναικωνίτη και χαγιάτι στη δυτική και νότια πλευρά που εντάσσεται στο ευρύτερο οικοδομικό συγκρότημα του ενοριακού και κοιμητηριακού ναού με μανδρότοιχο και πυλώνα – κωδωνοστάσιο. Ο ναός χρονολογείται στα 1815, σύμφωνα με λιθανάγλυφη επιγραφή, ενώ το χαγιάτι το 1850. Φέρει τοιχογραφικό διάκοσμο δύο φάσεων. 

Η πρώτη δύναται να χρονολογηθεί περί το 1834 και φαίνεται να  είναι έργο του συνεργείου αγιογράφων από την Κορύτιανη των Κατσανοχωρίων που φιλοτέχνησαν και τις εικόνες του ξυλόγλυπτου τέμπλου του ναού το 1837. Η δεύτερη, που καταλαμβάνει τις δύο όψεις του δυτικού τοίχου του κυρίως ναού, χρονολογείται, σύμφωνα με την κτιτορική επιγραφή στα 1853 και είναι έργο των Χιονιαδιτών ζωγράφων Νικολάου, Ματθαίου και Κωνσταντίνου.
 
Στα πλαίσια της υλοποίησης του έργου αποκατάστασης του ναού προωθήσαμε προς έγκριση στην αρμόδια Δ/νση Συντήρησης του ΥΠΠΟΤ τη μελέτη-τεχνική έκθεση σωστικών εργασιών συντήρησης των τοιχογραφιών του ναού, η οποία εκπονήθηκε από τον ιδιώτη συντηρητή κ. Ιωάννη Λιούγκο με τη φροντίδα της Ι. Μητροπόλεως Νικοπόλεως – Πρεβέζης.
 
2. «ΣΤΕΡΕΩΣΗΣ - ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΡΟΔΑΥΓΗΣ» Ο ναός βρίσκεται επάνω σε λόφο που δεσπόζει στο πλάτωμα όπου η κεντρική πλατεία του οικισμού. Το οικοδομικό συγκρότημα καταλαμβάνει μια έκταση 2,5 στρ. και αποτελείται από το ναό, το κωδωνοστάσιο, το παλαιό βακούφικο καφενείο του 1951 (σήμερα ενοριακό κέντρο) και τον αναλημματικό τοίχο που περιτρέχει και αντιστηρίζει το λόφο. Ο ναός ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης θολωτής βασιλικής (1804) με τρούλο, υπερυψωμένο νάρθηκα – γυναικωνίτη, χαγιάτι στη βόρεια και δυτική πλευρά ανακατασκευασμένα το 1863 και προσκολλημένο μονόχωρο παρεκκλήσι (1855) στο νοτιοανατολικό τμήμα.
 
Στα πλαίσια της χρηματοδότησης του έργου της αποκατάστασης του ναού από την Π.Ε. Άρτας και εν όψει της σύναψης σχετικής Προγραμματικής Σύμβασης υλοποίησης μεταξύ ΥΠΠΟΤ και Π.Ε. Άρτας προωθήθηκε προς έγκριση από τη Δ/νση Αναστήλωσης του ΥΠΠΟΤ η μελέτη που εκπονήθηκε το 2009 από το Γραφείο Μελετών Μνημείο Ε.Π.Ε. – Σταύρος Μαμαλούκος, Αναστασία Καμπόλη – Μαμαλούκου & Συνεργάτες, μαζί με τα τεύχη δημοπράτησης που εκπονήθηκαν από το Γεώργιο Αντωνίου, αρχιτέκτονα μηχανικό Ε.Μ.Π., τον Αύγουστο του 2011.

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
1. Ξεκίνησε η έρευνα - φυσικοχημική μελέτη των τοιχογραφιών του Αγίου Δημητρίου Κατσούρη στα πλαίσια μεταπτυχιακής εργασίας σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Δημόκριτο με στόχο τη μελέτη της τεχνολογίας, των υλικών κατασκευής και την αποσαφήνιση των φάσεων της αγιογράφησης.
2. Υποβλήθηκε κοινή πρόταση της 18ης  ΕΒΑ –  σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Τεχνικών Ερευνών Αναστήλωσης (ΔΙ.ΤΕ.Α.) του ΥΠ.ΠΟ.Τ, το Πολυτεχνείο Πατρών (συντονιστής, κ. Ν. Μακρής, Καθηγητής), την Εταιρία ΔΟΜΟΣ, το Ελληνικό Κέντρο Έρευνας Μετάλλου (ΕΛΚΕΜΕ) στο πρόγραμμα «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 2011-Συμπράξεις Παραγωγικών και Ερευνητικών Φορέων σε Εστιασμένους Ερευνητικούς & Τεχνολογικούς Τομείς» της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείου Παιδείας Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων.
 
Η σκέψη για την υποβολή της πρότασης εφορμά από την αναγκαιότητα διερεύνησης της κατάστασης διατήρησης και της συμπεριφοράς σημαντικών μνημείων της Άρτας σε καταπονήσεις, όπως είναι για παράδειγμα ο σεισμός και οι επιπτώσεις από τη λειτουργία των φραγμάτων της ΔΕΗ στην περιοχή, με στόχο την παροχή χρήσιμων στοιχείων για την εκπόνηση μελετών αποκατάστασης των μνημείων (π.χ. Παρηγορήτισσα σε συνεργασία με τη ΔΑΒΜΜ).
 
Η πρόταση περιλαμβάνει την ανάπτυξη καινοτόμου μεθοδολογίας, η οποία θα αξιοποιεί σε συστηματική βάση πληροφορίες από ενόργανη παρακολούθηση (επιταχυνσιογράφοι και επιταχυνσιόμετρα) και σύγχρονες αναλυτικές μεθόδους μηχανικής ώστε:
 
1. Να επικαιροποιείται συνεχώς η κατάσταση ασφάλειας και ο έλεγχος των μνημείων τόσο σε στατικές συνθήκες (συνήθης λειτουργία) όσο και σε ειδικές καταστάσεις, όπως ο σεισμός.
2. Να παρέχεται σε συνεχή βάση ένα πιστοποιητικό ασφάλειας και να καθορίζεται με το βέλτιστο οικονομοτεχνικό τρόπο ο σχεδιασμός σωστικών επεμβάσεων.
3. Να καταρτιστεί σχέδιο αντιμετώπισης ειδικών καταστάσεων (π.χ. σεισμός).
 
Η μεθοδολογία προορίζεται για γενική εφαρμογή σε μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους (πρόταση από τη ΔΙΤΕΑ να αξιοποιηθούν και ανενεργά στοιχεία μετρήσεων του γενικότερου αρχείου της), αλλά στα πλαίσια του συγκεκριμένου προγράμματος στόχος είναι να αποδειχθεί (επιδειχθεί) η επάρκεια της μεθόδου στην Παρηγορήτισσα (σύστημα στήριξης του τρούλου), στο Ιμαρέτ (μιναρές), στην Παντάνασσα (κίονας), στο Ιστορικό γεφύρι ως χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογής διαφορετικών τυπολογιών μνημείων με στοιχεία ανάλογης συμπεριφοράς (τα τρία πρώτα).
 
Η Εφορεία μας εφόσον το πρόγραμμα εγκριθεί θα αναλάβει την προβολή και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων με την οργάνωση συνεδρίων, ημερίδων, διαλέξεων, μελετών και έκδοσης σε συνεργασία με τη ΔΙΤΕΑ και θα είναι ο τελικός χρήστης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ
Προτείναμε τη χρηματοδότηση δύο έργων και προωθήσαμε τις αντίστοιχες Προγραμματικές Συμβάσεις μεταξύ Περιφερειακής Ενότητας Πρέβεζας και Υπουργείου Πολιτισμού - 18ης ΕΒΑ:
 
1. Έργο:«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ, ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ – ΜΙΚΡΟΣΤΕΡΕΩΣΕΙΣ ΣΕ ΕΠΙΣΦΑΛΕΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΠΑΡΓΑΣ»  Το οχυρωματικό σύνολο της Πάργας με λείψανα από την αρχαιότητα (δυτικό τμήμα) και μαρτυρημένες ή διαπιστωμένες φάσεις από το 15ο μέχρι και το 19ο αι. κατατάσσεται στην κατηγορία των «βενετικών» κάστρων Σκοπός της Σύμβασης αυτής είναι η ανάδειξη σε πρώτη φάση του Κάστρου της Πάργας μέσω των εργασιών καθαρισμού, απομάκρυνσης της βλάστησης, των διαδρομών, συμπλήρωσης αυτών και διαμόρφωσης νέων, μικροστερεώσεων σε επισφαλείς περιοχές των τοιχοποιιών και τοποθέτησης πινακίδων σήμανσης-πληροφόρησης, ώστε το Κάστρο να είναι αναγνώσιμο και στη συνέχεια να καταστεί δυνατή η εκπόνηση μελέτης στερέωσης - αποκατάστασης των επιμέρους τμημάτων του τείχους και των εσωτερικών κτισμάτων και αντίστοιχης στατικής μελέτης αυτών.

2.Έργο: «ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΣΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΥΨΕΛΗΣ» Πρόκειται για το καθολικό της βυζαντινής μονής του Αγίου Δημητρίου κτισμένης παρά την κοίτη του ποταμού Βουβοπόταμου (αρχαίου Κωκυτού) σε απόσταση 1,5 χλμ. βορειοανατολικά του οικισμού της Κυψέλης (παλαιότερη ονομασία Τουρκοπάλουκο). 

Το μνημείο παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον λόγω του σπάνιου αρχιτεκτονικού του τύπου αλλά και για το γεγονός ότι είναι ένα από τα λίγα αρχιτεκτονήματα του περίφημου «Δεσποτάτου» της Ηπείρου στην περιοχή. Χρονολογείται περί τα τέλη του 13ου με αρχές του 14ου αι. (πιθανός κτίτορας ο Μιχαήλ Ζωριανός, πρωτοστράτωρ του δεσπότη Θωμά). Σκοπός της Σύμβασης αυτής είναι η πραγματοποίηση δοκιμαστικών τομών και η εκπόνηση μελέτης, προκειμένου το έργο της συντήρησης- ανάδειξης του τοιχογραφικού διακόσμου του Αγίου Δημητρίου Κυψέλης τριών φάσεων 14ου,  18ου και 19ου αιώνα, να καταστεί ώριμο και η υλοποίησή του στη συνέχεια να ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Ήδη το κέλυφος του Μνημείου έχει αποκατασταθεί στα πλαίσια του Π. Ε. Π. Ηπείρου 2000 – 2006, κατά το χρονικό διάστημα 2004- 2007.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ  ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΡΟΔΑΥΓΗΣ, Π.Ε. ΑΡΤΑΣ, ΜΟΝΗΣ ΑΒΑΣΣΟΥ, ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΙ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΩΝ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΟΥ Π.Ε. ΠΡΕΒΕΖΑΣ
ΕΡΓΑ ΕΣΠΑ:
 
Μετά από πολλές προσπάθειες  αναζήτησης κυρίως εξειδικευμένου προσωπικού – τεχνιτών πέτρας (πρόσληψη 1η Νοεμβρίου), παράλληλα και με την πρόσληψη ανειδίκευτου προσωπικού (Σεπτέμβριος) και ειδικευμένων εργατοτεχνιτών – εργατών (Ιούλιος, Σεπτέμβριος), ξεκίνησαν από τον μήνα Ιούλιο με την έναρξη του έργου «Αποκατάσταση, συντήρηση και ανάδειξη Μεσαιωνικού Κάστρου Άρτας», σταδιακά και τα τρία έργα ΕΣΠΑ της Υπηρεσίας μας.
 
Για την απρόσκοπτη διεξαγωγή των έργων επιστρατεύτηκε το σύνολο του ολιγομελούς προσωπικού της Υπηρεσίας μας, αρχαιολόγος (Μ. Χαλκίτη), συντηρητής (κ. Κ. Υψηλός), εργατοτεχνίτης (κ. Στ. Παφύλιας), οι τρεις αρχαιοφύλακες της Άρτας ως υπόλογοι ων έργων (κκ. Μ. Παππά, Φ. Παπαρούνη και Γ. Καραδήμας) καθώς και προσωπικό άλλων συναρμόδιων Εφορειών Αρχαιοτήτων, όπως οι ορισμένοι επιβλέποντες αρχιτέκτονες μηχανικοί, τμηματάρχες της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Ηπείρου κκ. Βασίλειος Κασκάνης και Δημήτριος Κουνάβος, τα μέλη της Επιτροπής διενέργειας διαγωνισμών της ΛΓ΄ ΕΠΚΑ (Ανθή Αγγέλη, Θεοδώρα Κοντογιάννη, Δήμητρα Δρόσου), σχεδιάστρια της ΛΓ΄ ΕΠΚΑ (κ. Αλεξάνδρα Φέκα). Τους ευχαριστούμε όλους θερμά. Την κ. Καπόλου Πόπη ευχαριστούμε ιδιαίτερα, η οποία αν και ειδικότητας ηλεκτρονικών υπολογιστών ανέλαβε υπό την καθοδήγησή μας όλη την προετοιμασία για την έναρξη των έργων.

1. «Αποκατάσταση, συντήρηση και ανάδειξη Μεσαιωνικού Κάστρου Άρτας»
Το μεσαιωνικό Κάστρο της Άρτας είναι κτισμένο στη βορειοανατολική πλευρά της πόλης, σε χαμηλό λόφο και σε εξαιρετικά οχυρή θέση, διότι η νότια και ανατολική πλευρά του ακολουθούσε την όχθη του ποταμού Αράχθου. Η στρατηγική σημασία της θέσης του Κάστρου ήταν γνωστή από την αρχαιότητα. Αποτελούσε τμήμα της οχύρωσης της αρχαίας Αμβρακίας, της οποίας λείψανα είναι ορατά στην ανατολική και βόρεια πλευρά.
Για την αρχική χρονολόγηση του κάστρου έχει επικρατήσει η  άποψη ότι κτίστηκε στα μέσα του 13ου αι. από τον Μιχαήλ Β΄ Κομνηνό Δούκα. Ωστόσο εκτιμάται ότι θα πρέπει να υπήρχε και κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο και να ανακαινίστηκε τον 13ο αι.
 
Το 1449 μετά την παράδοση της πόλης στους Οθωμανούς στο Κάστρο εγκαθίσταται φρουρά. Ο Οθωμανός περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή, όταν το 1670 επισκέπτεται την πόλη της Άρτας, αναφέρει ότι στο Κάστρο υπήρχε τζαμί, κτίσμα του σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄ (1447-1512), και ότι η οχύρωση προστατευόταν επίσης με τάφρο στη δυτική πλευρά.   

Από το 1796 έως και το 1820 η περιοχή της Άρτας περιέρχεται στη δικαιοδοσία του Αλή πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος πραγματοποίησε αρκετές επισκευές και βελτιώσεις στο Κάστρο. Παρέμεινε στα χέρια των Οθωμανών έως το 1881, όταν με τη Συνθήκη του Βερολίνου η Άρτα προσαρτήθηκε στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Στο εσωτερικό του Κάστρου λειτουργούσε φυλακή έως το έτος 1958, η οποία κατεδαφίστηκε προκειμένου να ανεγερθεί το ξενοδοχείο Ξενία.
 
Η σημερινή του μορφή είναι αποτέλεσμα πολλών επεμβάσεων, οι οποίες δεν μετέβαλλαν το αρχικό του σχήμα τραπεζίου. Καταλαμβάνει έκταση 37,7 στρεμμάτων. Το ύψος των τειχών του φτάνει τα 10μ. και το πλάτος τα 1,80-2,50μ.  Ο περίβολος ενισχύεται με 18 πύργους διαφόρων σχημάτων, σε απόσταση περίπου 25 μ. μεταξύ τους, κυρίως στη βόρεια, νότια και δυτική πλευρά, από τους οποίους βυζαντινοί είναι οι ορθογώνιοι και οι ημικυκλικοί. Οι πολυγωνικοί κυρίως πύργοι είναι μεταγενέστερες προσθήκες του 17ου-18ου αι. Η είσοδος του Κάστρου βρίσκεται στη νότια πλευρά και προστατεύεται από έναν τετράγωνο πύργο που υψώνεται αριστερά της. Μια δεύτερη μικρότερη πύλη που οδηγούσε στον Άραχθο βρίσκεται βόρεια.
 
Στη νοτιοδυτική γωνία του Κάστρου διαμορφώνεται μια ισχυρή ακρόπολη, παλαιότερα γνωστή ως «Ιτς Καλέ» (εσωτερικό φρούριο) ή Καστράκι, όπου βρίσκεται σήμερα το μικρό θεατράκι του Δήμου. Τη δεύτερη εσωτερική είσοδο προστάτευε ορθογώνιος πύργος στα δεξιά, βυζαντινής περιόδου. Στο εσωτερικό διασώζονται δύο κτίρια μεταβυζαντινών χρόνων με παλαιότερες φάσεις.
κοντά στο ξενοδοχείο «Ξενία», σώζονται τα λείψανα ενός μεγάλου κτιρίου  με βυζαντινή τοιχοδομία που κατέληγε βόρεια σε μικρό παρεκκλήσι, ενδεχομένως του ανακτόρου, του κέντρου διοίκησης του «Δεσποτάτου».
Το έργο της ανάδειξης του Κάστρου υλοποιεί τη μελέτη που εκπονήθηκε για το σκοπό αυτό με τη φροντίδα της προηγούμενης Διευθύντριας της Υπηρεσίας, την κ. Αφέντρα Μουτζάλη και ομάδα συνεργατών.  

Φυσικό αντικείμενο του έργου αποτελούν συνοπτικά οι ακόλουθες εργασίες:
- Συστηματικοί καθαρισμοί και αποψιλώσεις
-Απομάκρυνση επιχώσεων σε επιλεγμένες περιοχές προκειμένου να εντοπιστούν θέσεις τυχόν ερειπωμένων κτισμάτων και λοιπών κατασκευών
-Περιορισμός της βλάστησης στον περιβάλλοντα χώρο των τειχών
- Στερέωση και περιορισμένη αποκατάσταση τοπικών φθορών
-Διαμόρφωση και επισκευή διαδρομών
- Τοποθέτηση επεξηγηματικών πινακίδων
-Έκδοση ενημερωτικού φυλλαδίου, δημοσιεύσεις
-Συμπληρωματική φωτογράφηση – αεροφωτογράφιση - αποτύπωση

Έργο που επιτελέστηκε το έτος 2011 (Ιούλιος κ. ε.):
Καθαρίστηκε το εξωτερικό προτείχισμα, το σύνολο της εκτάσεως εντός του Κάστρου και η εσωτερικά παρειά του τείχους σε όλη του την περίμετρο και το σύνολο του ύψους του από την ανεξέλεγκτη βλάστηση στο άμεσο περιβάλλον του και επί αυτού. Οι εργασίες αυτές πραγματοποιήθηκαν χειρωνακτικά και με τη χρήση μηχανικών μέσων, τα οποία μισθώθηκαν με ανάθεση μετά τη διενέργεια πρόχειρου μειοδοτικού διαγωνισμού. Υλοποιήθηκε το μεγαλύτερο τμήμα των εργασιών μεταφοράς μπαζών και προϊόντων κοπής, καθαρισμού και αποχωματώσεων. Έχει ξεκινήσει η διενέργεια διερευνητικών τομών σε επιλεγμένα σημεία του τείχους εσωτερικά με σκοπό την αποσαφήνιση φάσεων και ανάδειξη αυτών. 

Πραγματοποιήθηκε δειγματοληψία καθ’ υπόδειξη της Υπηρεσίας μας από υπευθύνους του εργαστηρίου Πετρολογίας και Οικονομικής Γεωλογίας του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης με σκοπό την ανάλυση των διαφορετικών κονιαμάτων που χρησιμοποιήθηκαν στην τοιχοποιία ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα για τις ιστορικές φάσεις του μνημείου και την πρόταση σύνθεσης των νέων συμβατών κονιαμάτων που θα χρησιμοποιηθούν κατά τις εργασίες στερέωσης των επισφαλών περιοχών.

2. «Συντήρηση και αποκατάσταση ανατολικών και δυτικών κτιρίων του οικοδομικού συγκροτήματος της Ι. Μ. Βλαχέρνας Άρτας»
Η μονή βρίσκεται σε απόσταση 2 χλμ. ΒΑ της Άρτας, στην όχθη του Άραχθου στη νότια πλαγιά χαμηλού λόφου. Είναι αφιερωμένη στην Κατάθεση της Τιμίας Εσθήτος της Παναγίας.
Το καθολικό κτίσθηκε αρχικά τον 10 αι. στον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής (νότια αψίδα, αν. τμήμα νότιου τοίχου). Το πρώτο μισό του 13ου αι. λαμβάνει τη σημερινή του μορφή της τρίκλιτης θολωτής βασιλικής. Γύρω στα μέσα του 13ου αι. προστίθενται τρεις τρούλοι (ένας σε κάθε κλίτος) και ένα φουρνικό στο βόρειο κλίτος. Περί τα τέλη του 13ου αι. προστέθηκε ο νάρθηκας και στοές στις τρεις πλευρές του που σήμερα δεν σώζονται.
 
Το καθολικό διασώζει μαρμάρινο δάπεδο με μαρμαροθετημένα πλαίσια. Στο κέντρο διασώζεται το θέμα των πέντε άρτων. Έφερε μαρμάρινο τέμπλο, Κων/πολιτών τεχνιτών, αρκετά τμήματα από το οποίο βρίσκονται εντοιχισμένα σήμερα στις θύρες του νάρθηκα. Αντικαταστάθηκε με ξυλόγλυπτο 17ου αι. Τα κιονόκρανα των κιόνων του κυρίως ναού προέρχονται από αρχαιότερα κτίρια και παλαιοχριστιανικών χρόνων.
Στο βόρειο και νότιο τοίχο του κ. ναού υπάρχουν οι τάφοι, η σημερινή μορφή των οποίων δεν ήταν η αρχική (1890). Ο νότιος φέρει ανάγλυφο διάκοσμο και εκτιμάται ότι ανήκει στο δεσπότη Μιχαήλ Β΄. 

Στο βόρειο τάφο, σύμφωνα με την ενεπίγραφη καλυπτήρια πλάκα εκτιμάται ότι ενταφιάστηκαν δυο από τους γιους του Μιχαήλ και της Θεοδώρας.
Στο εσωτερικό του ο ναός διασώζει τοιχογραφικό διάκοσμο δύο φάσεων, μέσων 13ου αι. στον κυρίως ναό και το ιερό και τέλους 13ου αι. στο νάρθηκα με ιδιαίτερες παραστάσεις, όπως η Λιτανεία της εικόνας της Οδηγήτριας που γινόταν κάθε Τρίτη στην Κων/πολη.
Τα κελιά που διατηρούνται στο δυτικό και νοτιοανατολικό τμήμα είναι νεότερα κτίσματα που χρονολογούνται με πιθανότητα στο  α΄ μισό του 19ου αι., ενώ ο περίβολος είναι του 1833.
 
Τα δυτικά κτίρια δύο στον αριθμό είναι σχήματος ορθογωνίου παραλληλογράμμου και αναπτύσσονται σε δύο στάθμες. Το νότιο (κελί) φέρει δύο χώρους αντίστοιχα (αποθηκευτικό και διαμονής) και το βόρειο, το οποίο στο β΄ μισό του 19ου αι. μετατράπηκε σε αποθήκη καλαμποκιού (κωτσέκι) φέρει στο ισόγειο δύο αποθηκευτικούς χώρους και στον όροφο ενιαίο χώρο, ο οποίος δέχθηκε και άλλη μετασκευή κατά το 1920-1930.
 
Τα ανατολικά κτίρια είναι δύο στον αριθμό κτισμένα εν σειρά. Το νότιο (κελί), περίπου τετράγωνης κάτοψης, α΄ μισού 19ου αι., αναπτύσσεται σε δύο στάθμες με έναν χώρο αποθήκευσης και διαμονής αντίστοιχα. Το βόρειο (σχολείο) έχει οικοδομηθεί στη δεκαετία του 1930 στη θέση ενός παλαιότερου που υπήρχε το 1904. Σχήματος ορθογωνίου παραλληλογράμμου αναπτύσσεται σε δύο στάθμες, με αποθηκευτική χρήση στο χώρο του ισογείου και αίθουσα διδασκαλίας και γραφείου – διαμονής του δασκάλου στον όροφο.

Το έργο υλοποιεί κατά βάση τη μελέτη που εκπονήθηκε το 2007 από το Μελετητικό Γραφείο των Σταύρου Μαμαλούκου – Αναστασία Καμπόλη και συνεργατών.

Φυσικό αντικείμενο του έργου αποτελούν οι ακόλουθες εργασίες:
- Γενικός καθαρισμός των κτιρίων και του περιβάλλοντος χώρου
-   Τοποθέτηση ικριωμάτων και δημιουργία επιπέδων εργασίας
-   Καθαιρέσεις φθαρμένων ερειπωμένων τμημάτων
- Στερέωση, επισκευή και συμπλήρωση λιθοδομών, αρμολόγημα
-   Επισκευή αντικατάσταση στεγών, καμινάδων
-   Διάστρωση δαπέδων και διαμόρφωση χώρων
-   Κατασκευή νέων ξύλινων πατωμάτων
-   Πινακίδες σήμανσης – πληροφόρησης
-   Έκδοση ενημερωτικού φυλλαδίου – δημοσίευση
Τμήμα του συγκροτήματος θα καλύψει τις ανάγκες των «Γραφείων Κάμπου της Ι. Μητρόπολης Νικοπόλεως και Πρεβέζης» και του μικρού «Ενοριακού Κέντρου» της Βλαχέρνας, ενώ τμήμα του προτείνεται από την Ι. Μητρόπολη για πολιτιστικές χρήσεις, όπως αίθουσα εκδηλώσεων, δημιουργία χώρου έκθεσης της ιστορίας της μονής σε σχέση με την πόλη της Άρτας.

Έργο που επιτελέστηκε το έτος 2011 (Σεπτέμβριος κ. ε.):
Έγιναν εργασίες αποψίλωσης και καθαρισμού στο χώρο των κτιρίων. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε σε σημεία όπου η βλάστηση βρισκόταν σε επαφή με την τοιχοποιία του μνημείου. Απομακρύνθηκε και  συνεχίζει να απομακρύνεται οικοδομικό υλικό από το εσωτερικό των κτισμάτων (ανατολικών και δυτικών) και οργανώθηκε το δομικό υλικό που βρίσκεται διάσπαρτο στο χώρο του μνημείου. Έγινε αποκεράμωση για λόγους ασφαλείας σε εναπομείναντα τμήματα της στέγης του λεγόμενου «σχολείου» και οργανώθηκε στον αύλειο χώρο του μνημείου η ξυλεία που θα ξαναχρησιμοποιηθεί. 

Στα πλαίσια των αποχωματώσεων – διερεύνησης θεμελίωσης αποκαλύφθηκαν διαχωριστική τοιχοποιία στο κτίριο του «σχολείου» και σειρά επτά λακκοειδών ταφών 16ου-17ου αι., οι οποίοι μας δίδουν ένα χρονικό όριο, μετά από το οποίο οικοδομήθηκε το ανωτέρω κτίριο.  Επισκευάστηκε το λίθινο γείσο του κτιρίου  και το λιθόκτιστο τζάκι, ενώ ολοκληρώθηκε η διαμόρφωση  του υποστρώματος του δαπέδου που θα τοποθετηθεί στο ισόγειο. Επίσης αποκαλύφθηκε και αποτυπώθηκε πλακόστρωτο στη δυτική πλευρά των δυτικών κελιών. 

Ανάλογες εργασίες αναδεικνύουν λιθόστρωτο δάπεδο και στο  ισόγειο του δυτικού συγκροτήματος. Παράλληλα έχουν συνταχθεί τεχνικές εκθέσεις για τη σημερινή (από το 2002, έτος εκπόνησης της εγκεκριμένης μελέτης, ως και πριν την έναρξη των εργασιών) κατάσταση του μνημείου, για επιμέρους τροποποιήσεις που προέκυψαν μετά από εντοπισμό νέων ή μη εμφανών οικοδομικών λειψάνων, ενοικίασης ικριωμάτων, ανάθεσης κατασκευής στεγών ανατολικών κτιρίων μετά από πρόχειρο μειοδοτικό διαγωνισμό ενώ προετοιμάστηκε ο διαγωνισμός για την προμήθεια όλων των απαιτούμενων δομικών υλικών.
 
Πραγματοποιήθηκε δειγματοληψία καθ’ υπόδειξη της Υπηρεσίας μας από υπευθύνους του εργαστηρίου Πετρολογίας και Οικονομικής Γεωλογίας του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης με σκοπό την ανάλυση των διαφορετικών κονιαμάτων που χρησιμοποιήθηκαν στην τοιχοποιία και την εκπόνηση πρόταση σύνθεσης των νέων συμβατών αλλά και ανθεκτικών κονιαμάτων που θα χρησιμοποιηθούν κατά τις εργασίες στερέωσης – αποκατάστασης του μνημείου.

3. «Αποκατάσταση Ι. Ν. Γενεσίου Θεοτόκου Κορωνησίας Ν. Άρτας»
Παλαιότερα υπήρξε καθολικό μονής στη μικρή βραχώδη νησίδα του Αμβρακικού. Έχει χρονολογηθεί στα τέλη του 10ου ή στις αρχές του 11ου αι. Ο ναός ήταν αρχικά κτισμένος στον τύπο του ελεύθερου σταυρού. Μετά τις επισκευές και τις επεκτάσεις έχει τη μορφή ημιεγγεγραμμένου σταυρού (δηλαδή το ανατολικό τμήμα εξέχει, ενώ το δυτικό εγγράφεται σε ορθογώνιο). 

Ο ναός αρχικά αποτελούνταν από το ιερό, τον κυρίως ναό και το νάρθηκα, στον οποίο προστέθηκε μετά δεύτερος νάρθηκας (εξωνάρθηκας) περί το 1670, όταν ο ιερομόναχος Ευγένιος ανακαίνισε τη μονή. Ο τοιχογραφικός διάκοσμος έχει χρονολογηθεί στον 17ο αι. Στο δάπεδο του ναού διασώζεται μαρμάρινη πλάκα με το θέμα των πέντε άρτων. Σε δεύτερη χρήση είναι οι κίονες και οι ιωνικές βάσεις ως κιονόκρανα. Παλαιοχριστιανική τράπεζα προσφορών (προέλευση από νησάκι Κέφαλος;) χρησιμεύει σήμερα ως Αγία Τράπεζα. 

Το αρχικό μαρμάρινο τέμπλο του ναού αντικαταστάθηκε με ξύλινο 19ου αι.
Εξωτερικά στη νότια πλευρά του ναού λειτουργούσε ελαιοτριβείο, κτίσμα του 18ου ή 19ου αι. Κατά μήκος της βόρειας πλευράς του ναού κτίστηκε στη δεκαετία του 1960 ανοικτή στοά, ενώ στη βορειοανατολική πλευρά, πιθανότατα στις αρχές του 18ου αι., οικοδομήθηκε κωδωνοστάσιο με μπαρόκ στοιχεία επηρεασμένο από τα αντίστοιχα επτανησιακά. Εντοιχίζεται σε αυτό ανάγλυφη πλάκα 13ου αι. που προέρχεται πιθανόν από προσκυνητάρι του ναού.

Το έργο υλοποιεί κατά βάση τη μελέτη που εκπονήθηκε το 2002 από το Μελετητικό Γραφείο των Σταύρου Μαμαλούκου – Αναστασία Καμπόλη και συνεργατών.

Φυσικό αντικείμενο του έργου αποτελούν οι ακόλουθες εργασίες:
- Εργασίες αποκατάστασης των όψεων του ναού με καθαίρεση νεωτερικών επιχρισμάτων.
- Στερεώσεις – αρμολογήματα
- Καθαρισμός εσωτερικών χώρων από ασβεστώματα
- Αντικατάσταση κουφωμάτων
- Ανακατασκευή χαγιατιού
-Αποκατάσταση κωδωνοστασίου με ανακατασκευή των επιχρισμάτων και μορφολογικών στοιχείων
- Στερέωση των ερειπίων του ελαιοτριβείου
-Δημιουργία διαδρομής επισκεπτών με σήμανση και τοποθέτηση πινακίδων πληροφόρησης
- Δημοσιότητα μνημείου και έργου

Έργο που επιτελέστηκε το έτος 2011 (Σεπτέμβριος κ. ε.):
 
Επιλέχθηκε αρχικά ως χώρος εργασίας το κτίριο του «ελαιοτριβείου». Έγιναν καθαρισμοί και αποψιλώσεις στο χώρο του μνημείου. Απομακρύνθηκαν οικοδομικά υλικά από τον αύλειο χώρο και το εσωτερικό του ελαιοτριβείου. Κατά την αποχωμάτωση και μετά την απομάκρυνση με γερανό των φορητών μυλόπετρων, αποκαλύφθηκαν οικοδομικά λείψανα βυζαντινών – μεταβυζαντινών χρόνων, καθώς και έξι λακκοειδείς ταφές βυζαντινών χρόνων, ευρήματα τα οποία μετά την επισταμένη μελέτη τους θα μας δώσουν νέα στοιχεία για την ιστορία και την τεκμηρίωση του μοναστηριακού συγκροτήματος, τα οποία αποκαλύπτονται σταδιακά, αφού προηγηθεί η απαιτούμενη αποτύπωση.  

Απομακρύνθηκαν κατόπιν ενεργειών μας οι επίτωνες και οι στύλοι της ΔΕΗ από την τοιχοποιία και το άμεσο περιβάλλον του μνημείου. Καθαιρέθηκαν οι νεωτερικές τοιχοποιίες (τσιμεντόλιθοι) από το άμεσο περιβάλλον και τον περίβολο του μνημείου και αφαιρέθηκαν τμήματα από νεωτερικά σκυροδέματα.
 
Πραγματοποιήθηκε δειγματοληψία καθ’ υπόδειξη της Υπηρεσίας μας από υπευθύνους του εργαστηρίου Πετρολογίας και Οικονομικής Γεωλογίας του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης με σκοπό την ανάλυση των διαφορετικών κονιαμάτων που χρησιμοποιήθηκαν στην τοιχοποιία ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα για τις ιστορικές φάσεις του μνημείου και την πρόταση σύνθεσης των νέων συμβατών κονιαμάτων που θα χρησιμοποιηθούν κατά τις εργασίες στερέωσης - αποκατάστασης.
 
Ολοκληρώθηκε η έρευνα και η ανάθεση της ενοικίασης και τοποθέτησης ικριωμάτων, ενώ προετοιμάζεται ο διαγωνισμός για την προμήθεια όλων των οικοδομικών υλικών, καθώς και η εκπόνηση τεχνικών εκθέσεων τροποποίησης – συμπλήρωσης της μελέτης, σύμφωνα με τα νέα ανασκαφικά δεδομένα.
 
Τρία έργα συντήρησης – αποκατάστασης και ανάδειξης υλοποιούνται από την Υπηρεσία μας με αυτεπιστασία ενταγμένα στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας-Ηπείρου 2007-2013, ΠΕΠ  Ηπείρου.  Τα τρία αυτά έργα αφορούν δύο εκκλησιαστικά μνημεία το μοναστηριακό συγκρότημα της Παναγίας Βλαχέρνας, το αντίστοιχο της Παναγίας Κορακονησιώτισσας ή Κορωνησιώτισσας και ένα κοσμικό το μεσαιωνικό Κάστρο της Άρτας, τα οποία τοποθετούνται κατά σύμπτωση σε έναν νοητό κάθετο άξονα, ο οποίος διασχίζει προς νότο τον κάμπο της Άρτας παρακολουθώντας τη ροή του ποταμού Αράχθου. 

Τα έργα ΕΣΠΑ αποτελούν κυριολεκτικά και μεταφορικά τον άξονα, τον μοχλό, το σημαντικότερο πλέον μέσο ανάπτυξης και ανάδειξης των μνημείων και του τόπου γενικότερα στη δύσκολη οικονομική συγκυρία.
 
«Για τη διαχείριση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς απαιτείται ένας εξειδικευμένος και εξατομικευμένος για κάθε περίπτωση ολοκληρωμένος σχεδιασμός, στον οποίο θα λαμβάνονται υπόψη οι ιστορικές, αισθητικές, επιστημονικές, εκπαιδευτικές και ταυτόχρονα κοινωνικές, θρησκευτικές, πολιτικές και οικονομικές αξίες των μνημείων. 

Απαιτείται μια τέτοια στρατηγική που θα συμφιλιώνει τις συχνά συγκρουόμενες αναγκαιότητες της συντήρησης και διατήρησης αυτών, της έρευνάς τους, της ανάδειξής τους, της κοινωνικής πρόσβασης και της τουριστικής ανάπτυξης μέσω της προβολής των μνημείων κινητών και ακινήτων και των αρχαιολογικών χώρων (Λάζαρος Κολώνας, πρώην Γενικός Δ/ντής Αρχ/των και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.)»
 
Ευχαριστώντας για άλλη μια φορά θερμά όλους και ιδιαίτερα το σεβασμιότατο και τον Δήμαρχο κ. Παπαλέξη θα ήθελα να σας αποχαιρετήσω έχοντας τις καλύτερες εντυπώσεις από τη σύντομη αλλά ποιοτική παραμονή μου στην πόλη σας. ( Η κ. Τσιλιπάκου αναλαμβάνει τη Διεύθυνση του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης).